Op 24 november bracht VAN collega’s uit het netwerk samen voor de Rondetafel Geïntegreerde Zorg. VAN werkt met de ondersteuning van Vlaanderen onder meer rond geïntegreerde en doelgerichte zorg. Vorig jaar voorzagen we in dit kader middelen om lopende én nieuwe initiatieven bij de lokale beroepsverenigingen te versterken die de rol van de apotheker in geïntegreerde zorg exploreren. Zoveel maanden later, biedt dit ontmoetingsmoment de kans om samen in gesprek te gaan, te leren van elkaars initiatieven en ervaringen en na te denken over de toekomst van deze initiatieven en projecten en hoe ze in de toekomst kunnen evolueren naar echte geïntegreerde zorg.
Met een krachtige inleiding zette Dr. Thomas Boeckx (Team Eerste Lijn Departement Zorg Vlaanderen) de toon. Hij focuste in zijn boeiende toelichting op het belang van toegankelijke, kwalitatieve doelgerichte zorg, waarbij onder meer een performant zorgteam cruciaal is. Er werd stilgestaan bij wat nodig is om de zorg beter te maken. Onder meer een performant, digitaal, gedeeld medicatieschema werd als belangrijke sleutel benoemd. Vooral de oproep van dr. Boeckx om het momentum rond doelgerichte en geïntegreerde zorg evenals zorgcoördinatie te grijpen, bleef hangen bij de deelnemers.
Inspirerende posterbeurs
Tijdens de posterpresentatie kregen de (lokale) projecten de ruimte om hun aanpak en ambities toe te lichten. Dit maakte het palet aan initiatieven zichtbaar en liet meteen zien hoe breed de rol van de apotheker vandaag reikt binnen geïntegreerde zorg.
De projecten die aan bod kwamen, waren:
Apotheia — De enveloppe-actie – opschaling van het project in regio Limburg
De enveloppe-actie versterkt de informatieoverdracht tussen ziekenhuis en officina, zodat patiënten na ontslag met een correct medicatieschema bij hun apotheker terechtkomen. Ook de uitrol in Limburg is vlot verlopen en de enveloppe blijkt een duidelijke tool om het medicatieschema bij de apotheker te krijgen. Er is in de toekomst nog een uitdaging in het verhogen van de return van de enveloppen.
Apotheia — Implementatie-uitbreiding van de apothekersbarometer naar Limburgse regio
De diabetesbarometer is een tool om de rol van de apothekers binnen populatiemanagement versterken. Dit project zorgde voor uitbreiding van de diabetesbarometer naar Limburg De barometer ondersteunt datagericht werken, therapietrouwopvolging en samenwerking met andere zorgverleners. De diabetesbarometer versterkt de rol van de apotheker in proactieve, geïntegreerde zorg en ondersteunt hen bij therapietrouw, zelfevaluatie en kwaliteitsverbetering, al vragen apothekers meer autonomie en concrete handvaten hierbij.
Apotheia — Kwaliteitsmeting van de dienstverlening in de officina vanuit het cliënt/patiëntperspectief (KWAPO)
De KWAPO-studie onderzoekt hoe patiënten de zorg en dienstverlening in de apotheek ervaren. De vragenlijst werd uitgebreid met een dimensie rond geïntegreerde zorg en getest in Vlaams-Brabant en Limburg. Zo worden eventueel ervaren tekorten vanuit patiënt-of mantelzorgerperspectief in een geïntegreerde zorgbenadering binnen de apotheek in kaart gebracht. Deze inzichten kunnen bijdragen aan een efficiëntere geïntegreerde zorg. Deelnemende apothekers krijgen ook inzicht in hun eigen werking en kunnen daar acties aan koppelen die leiden tot betere jobsatisfaction.
Apotheia — Wintertoer Zorgzaam voor Diabetes
De wintertoer ‘Zorgzaam voor Diabetes’ is een project van Zorgzaam Leuven. Dit ondersteunt multidisciplinaire diabeteszorg in Vlaams-Brabant. Tijdens apotheekbezoeken kregen teams toelichting over lokaal overleg, de diabetesbarometer en de rol van buurtteams. Na afloop kan geconcludeerd worden dat apothekers het belang van multidisciplinaire samenwerking inzien. De diabetesbarometer kan een belangrijk instrument vormen om deze samenwerking mogelijk te maken. Multidisciplinaire teams kunnen door middel van efficiëntere samenwerking de belasting van het zorgpersoneel verminderen. Door apothekers te betrekken in dit verhaal als laagdrempelige zorgactoren, kan de toegankelijkheid van zorg verbeterd worden.
De Wase — Optimalisatie transmurale zorg: verbetering communicatie tussen eerste lijn en tweede lijn in het Waasland
Dit project pakt communicatieproblemen aan tussen ziekenhuizen en apothekers na ontslag in het Waasland. Apothekers melden vaak fouten of ontbrekende informatie op voorschriften. Via casussen worden problemen zoals ontbrekende indicaties naar ziekenhuizen teruggekoppeld. Het doel is om software en processen te verbeteren zodat de samenwerking tussen de eerste en de tweede lijn geoptimaliseerd kan worden. Tijdens het project konden verschillende problemen aangepakt worden, zoals fouten gerelateerd aan gebrekkige communicatie. IT-gerelateerde problemen blijven een grote uitdaging waarvoor men afhankelijk is van externe factoren.
KAVA — Haalbaarheid POC-testing voor streptokokken A bij keelpijn
Deze pilootstudie onderzocht in hoeverre apothekers patiënten met keelpijn veilig kunnen screenen op streptokokken A en bekijkt of dit kan bijdragen aan een vermindering van de druk op huisartsen door patiënten nauwkeuriger door te verwijzen. . Apothekers zien de dienst als zinvol en patiënten begrijpen hun aandoening beter. Het project kan bijdragen aan een verbetering van patiëntervaring, -kennis en kwaliteit van de zorg door onder meer adequate doorverwijzing en inzet van antibiotica. Er is ook potentieel voor een verbeterde ervaring, beleving en rol van de officina-apotheker als oriënterende zorgverstrekker die doorverwijst naar de huisarts. De apotheker kan zijn relatie met de patiënt langs deze weg ook verder versterken.
KAVA — Opvolging van diabetes type II patiënten: Haalbaarheidsstudie HbA1c-meting in de apotheek
Deze studie onderzoekt of HbA1c-meting via POCT een haalbare manier is om patiënten met diabetes type 2 op te volgen. Er werd gepeild naar verwachtingen en ervaringen van zowel patiënt als apotheker. Dit project draagt bij aan verbetering van de patiëntervaring, -kennis en kwaliteit van zorg. Het project beïnvloedt ook de ervaring, beleving en rol van de officina-apotheker positief als oriënterende zorgverstrekker die doorverwijst naar de huisarts en als geneesmiddelenexpert.
KOVAG — COPD-case finding
Dit project onderzoekt of het haalbaar en zinvol is om via apotheken mensen die risico lopen op COPD eerder te detecteren via een gevalideerde vragenlijst en microspirometrie. Dit project wil de kennis over COPD bij burgers vergroten en mensen motiveren om hun risicofactoren aan te pakken en zo hun longgezondheid te verbeteren. Bij afwijkende waarden volgt doorverwijzing. Dit project bevindt zich nog in een voorbereidende fase maar beoogt de samenwerking tussen apotheker, huisarts en patiënt binnen de eerstelijnszorg te versterken.
KOVAG — Veilig zwanger: Sensibilisatieprogramma voor vrouwen op medicatie met teratogene effecten
Veilig Zwanger is een onderzoek dat vrouwen wil ondersteunen bij veilig zwanger worden en tegelijk de preventieve rol van apothekers wil versterken Een pop-up zal apothekers helpen risicopatiënten te identificeren en gesprekken te voeren over anticonceptie, medicatiegebruik en doorverwijzing.
pharmacy.brussels — Project doelgerichte en geïntegreerde zorg
Hiermee wil Pharmacy.Brussels de gezondheidsgeletterdheid van Brusselaars verbeteren door zorgprofessionals te versterken in hun vaardigheden om gezondheids(on)geletterden te herkennen en er mee aan de slag te gaan. Het project stimuleert samenwerking tussen zorg- en welzijnsprofessionals om hier samen aan te werken. Het project toonde aan dat lokale uitwisseling tussen zorg- en welzijnsprofessional cruciaal is om inzicht te krijgen in welke informatie waardevol is voor elke discipline. Het gezamenlijk belichten van een bepaald thema en het uitragen van eenzelfde boodschap blijkt een effectieve manier om de gezondheidsvaardigheden van de Brusselaar te verbeteren.
VAN Werkgroep MvdP — Maand van de preventie: Valpreventie
De Maand van de Preventie 2024 focuste op valpreventie en wil apothekers actiever betrekken bij sensibilisering van oudere personen rond valrisico’s. Er werd ingezet op gerichte medicatiebewaking en samenwerking met andere zorgverleners om personen met een verhoogd valrisico beter te ondersteunen. VAN ontwikkelde deze editie met de steun van het Expertisecentrum Val- en fractuurpreventie Vlaanderen (EVV). Dit blijkt een zinvol thema te zijn om rond te werken, waarbij samenwerking met kenniscentra en andere beroepsgroepen de impact versterken. Een langere opvolging en verduurzaming van de interventies is wenselijk.
Levendig debat, met verrijkende inzichten
Tijdens de posterpresentaties en het aanvullende debat ontstonden heel natuurlijke en boeiende gesprekken. Veel aanwezigen herkenden gelijkaardige uitdagingen en opportuniteiten.
Tijdens het debat verschoof de focus naar de toekomst. Vragen werden gesteld hoe projecten verder kunnen doorgroeien naar geïntegreerde zorg en hoe we als sector kunnen zorgen dat goede initiatieven zichtbaar worden en blijven. Alle thema’s vonden veel draagvlak bij de aanwezigen. Onder al deze onderwerpen werden onder meer de thema’s transmurale zorg en data-gedreven populatiemanagement tot op patiëntniveau in de apotheek aangehaald als belangrijk voor de toekomst.
Het is in elk geval duidelijk dat de timing voor geïntegreerde zorg gunstig is: Zowel op Vlaams als federaal niveau staat dit op de agenda
Opvallend was hoeveel energie er ontstond doordat deelnemers tijd namen om echt naar elkaar te luisteren. Onderweg kwamen nieuwe verbanden in beeld, verfijnden projectteams hun ideeën en groeide het besef dat de rol van de apotheker in geïntegreerde zorg nog veel kan winnen aan zichtbaarheid en impact.
De rondetafel bewees hoe waardevol het is om projecten en inzichten samen te brengen en ruimte te creëren voor reflectie en ambitie. Dank aan iedereen die betrokken was en zijn expertise en enthousiasme heeft gedeeld. Met deze inzichten op zak bouwen we verder aan geïntegreerde zorg die werkt voor elke patiënt, in elke buurt en met apothekers die hun plek hebben als herkenbare en deskundige partner in het zorgteam.
