Nieuws van het Vlaams Apothekers Netwerk

De aanpak van griepvaccinatie evolueert: waar de focus lange tijd voornamelijk lag op het verhogen van de vaccinatiegraad, groeit vandaag ook de aandacht voor de vraag welk influenzavaccin het meest geschikt is voor welke doelgroep. Zorgverleners in de eerstelijn krijgen hierdoor een steeds belangrijkere rol in het informeren, motiveren en begeleiden van mensen bij vaccinatie. Met name de bijdrage van de apotheker wordt hierin steeds belangrijker.

De apotheek is al lang geen louter transactionele ruimte meer. Ze is een vertrouwde ontmoetingsplaats waar patiënten niet alleen hun geneesmiddelen ophalen, maar ook vragen stellen die ze elders niet durven stellen. Die positie maakt de apotheker tot een belangrijke partner in preventie — zeker als het gaat over respiratoire aandoeningen zoals griep en RSV, die elk jaar opnieuw een zware tol eisen bij kwetsbare groepen.

Wie vandaag met een gezondheidsvraag zit, zoekt niet altijd meteen een arts op. Een volle wachtzaal, een huisarts zonder vrije plaatsen, een klacht die 'wel zal overgaan': steeds vaker is de apotheek de eerste plek waar mensen hun vraag stellen. Voor Qualiphar, al sinds 1937 vanuit Bornem actief in voorschriftvrije geneesmiddelen en gezondheidsproducten, is dat geen bijkomstigheid. Het is de kern van wat zelfzorg vandaag betekent.

Meer dan één op de vier Belgen heeft minstens één chronische aandoening. Dat aantal zal door de vergrijzing alleen maar toenemen. Maar hoe spoor je mensen met een verhoogd risico op vóór ze patiënt worden? Een Belgisch proefproject van apothekersvereniging Apotheia, in samenwerking met Novo, schiet weldra uit de startblokken. Het doel: onderzoeken welke rol de buurtapotheek kan spelen bij de vroegtijdige opsporing en begeleiding van mensen met hoge bloeddruk, een verhoogde bloedsuikerspiegel, overgewicht of een afwijkend cholesterolgehalte. Volgens Anne Bruneel van Novo is de apotheek voor veel mensen een vertrouwde plek. Het persoonlijke contact kan bijdragen aan het voorkomen en vroegtijdig opsporen van cardiometabole risico’s.

Preventie begint niet bij het vaccin, maar bij de persoon die ervoor in aanmerking komt. Hoewel er doeltreffende vaccins beschikbaar zijn tegen onder meer HPV en pneumokokken, blijven vaccinatiekansen onbenut. De uitdaging voor de zorg van morgen is daarom niet alleen vaccins beschikbaar stellen, maar ook mensen tijdig informeren, hun vaccinatiestatus bespreekbaar maken en hen vlot naar vaccinatie begeleiden. De apotheker kan hieraan bijdragen als laagdrempelige zorgverlener en partner in de eerste lijn.

De rol van de apotheker is de voorbije jaren sterk geëvolueerd. Waar vroeger de focus vooral lag op het afleveren van geneesmiddelen, neemt de apotheker vandaag steeds vaker een centrale plaats in binnen de eerstelijnszorg. Vaccinaties, huisapothekerschap, therapiebegeleiding, preventie en farmaceutische zorg behoren ondertussen tot het dagelijkse takenpakket. Die evolutie is positief, want ze brengt kwalitatieve zorg dichter bij de patiënt en zet de apotheker ‘front-office' in de zorgrol waarvoor hij/zij is opgeleid. Tegelijk groeit de druk op de apotheek. Administratieve verplichtingen, voorraadbeheer, onbeschikbaarheden en steeds complexere geneesmiddelen vragen veel tijd en aandacht. Tijd in de ‘back-office’, is tijd die niet rechtstreeks naar de patiënt gaat. Als sector moeten we ons daarom een fundamentele vraag stellen: hoe kunnen we ervoor zorgen dat apothekers zich maximaal kunnen focussen op zorg? Het antwoord ligt niet bij één partij. Meer tijd voor de patiënt is een gedeelde verantwoordelijkheid van de volledige geneesmiddelenketen.

Farmad bouwt aan een digitaal zorgecosysteem waarin de dagelijkse aflevering en de groeiende zorgrol van de apotheker samenkomen. Een medicatienazicht uitvoeren. Een patiënt begeleiden die zijn behandeling moeilijk volhoudt. Preventie een vaste plaats geven in de apotheek. De toekomst van het beroep krijgt vandaag al vorm. Voor apothekers ligt de uitdaging in de praktische uitvoering: hoe maak je van al die zorgmogelijkheden een werkbare aanpak voor je team én een meerwaarde voor je patiënt? Dat vraagt om een digitale omgeving die aansluit bij de manier waarop zorg wordt verleend. Farmad Online voor Officina brengt informatie, medicatiebewaking en zorgtoepassingen samen. De software ondersteunt apothekers bij de aflevering en verdere begeleiding.

De patiënt in uw apotheek verandert. Mensen worden ouder en nemen vaker meerdere geneesmiddelen tegelijk. Kinderen hebben doseringen en toedieningsvormen nodig die niet altijd commercieel beschikbaar zijn. Sommige patiënten verdragen bepaalde hulpstoffen, kleurstoffen of allergenen niet. Daarbovenop komen de geneesmiddelentekorten, die artsen en apothekers al jaren extra kopzorgen bezorgen. Al die situaties hebben één ding gemeen: een patiënt kan of wil een gecommercialiseerd geneesmiddel niet innemen. Een magistrale bereiding is hier vaak de snelste en veiligste manier om de therapie niet te onderbreken. Maatwerk is dan geen luxe. Het is een voorwaarde voor therapietrouw.

De rol van de apotheker verandert razendsnel. Preventie, vaccinatie, medicatiebegeleiding en digitalisering geven het beroep een nieuwe dimensie. Die evolutie, die ook centraal staat tijdens het VAN-symposium over de Vlaamse apotheker van morgen, biedt kansen, maar roept tegelijk nieuwe vragen op. Hoe blijf je als apotheker sterk en goed beschermd in een beroep dat voortdurend in beweging is? Curalia vertrekt in dit artikel vanuit de dagelijkse realiteit van de apotheker en de uitdagingen die daarbij komen kijken.

De Belgische apotheeksector verandert snel. De apotheker van vandaag is veel meer dan iemand die medicatie aflevert. Hij of zij wordt steeds vaker zorgverlener, gezondheidscoach en ondernemer. Nieuwe diensten zoals vaccinaties, medicatiebegeleiding en preventief gezondheidsadvies bieden kansen, maar vragen ook een sterkere organisatie van de apotheek. Daarbovenop krijgt de sector te maken met steeds meer consolidatie. Zelfstandige apothekers staan daardoor voor belangrijke keuzes: groeien, samenwerken, overnemen of op termijn hun apotheek overdragen. De vraag is niet langer óf de sector verandert, maar welke rol elke apotheker daarin wil spelen. De moderne apotheker wordt geconfronteerd met complexe financiële vraagstukken. Dit zijn beslissingen die een impact hebben op vele jaren ondernemerschap. Daarom kan gespecialiseerde financiële begeleiding helpen bij deze keuzes.

Hoe motiveer je patiënten om hun gezondheid in eigen handen te nemen? Met de KRACH-T-vaardigheidstraining op zaterdag 24 oktober leren apothekers hoe ze het KRACH-T-model kunnen toepassen in gesprekken met patiënten.

Als apotheker krijg je dagelijks vragen die verder gaan dan geneesmiddelen alleen. Een patiënt ervaart hinderlijke bijwerkingen en overweegt te stoppen met zijn therapie. Iemand anders worstelt met een complex medicatieschema, waardoor een correcte inname moeilijk wordt. Een jonge moeder twijfelt of haar behandeling verenigbaar is met borstvoeding. Of een patiënt stelt een noodzakelijke tandartsbehandeling uit omdat die financieel moeilijk haalbaar is.