Hoe versterken apothekers hun samenwerking en bouwen ze aan een kringwerking die ook in de toekomst meerwaarde biedt? Met die vraag gaan zeven apothekerskringen aan de slag binnen de nieuwe editie van het ondersteuningstraject ‘Doorstart Kringwerking’ van VAN. Tijdens de kick-off scherpten ze hun ambities aan en wisselden ze ideeën uit. Een presentatie van Möbius bood inspiratie over strategie, veranderingsmanagement en de kracht van kleine, concrete verbeteringen.
Ook dit jaar ondersteunt VAN de deelnemende kringen bij het versterken van hun onderlinge verbinding, het ontwikkelen van gezamenlijke initiatieven en het uitbouwen van een duurzame werking. De kringen vertrekken vanuit verschillende situaties, maar delen één ambitie: samenwerken om apothekers en hun patiënten beter te ondersteunen.
Een sterke kringwerking verbindt de veelzijdige expertise van de apotheker. Door ervaringen te delen, gezamenlijke afspraken te maken en nauwer samen te werken met andere zorgverleners, kunnen ze hun meerwaarde binnen de eerstelijnszorg verder uitbouwen. Sommige regio’s beschikken al over betrokken netwerken en gezamenlijke initiatieven. Elders beperkt de samenwerking zich grotendeels tot afspraken over wachtdiensten. Ook de geografische spreiding, de omvang van een regio en uiteenlopende lokale behoeften kunnen overleg bemoeilijken.
Het VAN-traject ‘Doorstart Kringwerking’ vertrekt daarom vanuit de eigenheid van elke regio. De deelnemende kringen bepalen welke aspecten ze willen versterken en welke lokale uitdagingen kansen bieden voor samenwerking. VAN ondersteunt hen om die ambities te vertalen naar haalbare acties.
Van ambitie naar actie
Tijdens de kick-off gingen onze partners, Möbius, met een motiverende presentatie in op strategie en veranderingsmanagement. Een plan opstellen is belangrijk, maar de uitdaging bestaat erin om het om te zetten in resultaten die op lange termijn standhouden.
Daarvoor is een gedeelde visie nodig. Wanneer betrokkenen begrijpen waarom een initiatief belangrijk is en welke meerwaarde het kan opleveren, wordt het gemakkelijker om samen vooruit te gaan. Voor apothekerskringen betekent dit vertrekken vanuit de behoeften van patiënten en burgers.
Ook continu verbeteren kwam aan bod. Grote veranderingen beginnen niet noodzakelijk met een omvangrijk project. Kleine, haalbare stappen kunnen de samenwerking al versterken: een kennismakingsmoment organiseren, de communicatie toegankelijker maken of een aanspreekpunt aanduiden. Door doelstellingen op te delen in concrete acties en regelmatig te bekijken wat werkt, kunnen kringen hun voortgang opvolgen en bijsturen.
Tot slot is werkbare besluitvorming belangrijk. Niet elke beslissing hoeft te wachten tot iedereen het over elk detail eens is. Door voorstellen toe te lichten, vragen te bespreken en gegronde bezwaren ernstig te nemen, kunnen groepen komen tot gedragen en uitvoerbare afspraken.
Zeven kringen, zeven ambities
De zeven deelnemers staan op verschillende punten in hun ontwikkeling. Sommige willen een structurele werking opbouwen, andere zoeken manieren om bestaande samenwerking te verdiepen of meer apothekers te bereiken.
Schelde-Leie: bouwen aan een actieve kring
In Schelde-Leie willen drie regioverantwoordelijken, die voortbouwen op de vroegere wachtkringen, een actieve apothekerskring binnen de eerstelijnszone opstarten. Een structurele werking ontbreekt momenteel. Er wordt ook gedacht aan verschillende deelkringen, zodat de organisatie aansluit bij de regionale context.
Samenwerking en communicatie zijn belangrijke aandachtspunten. De kring wil de contacten tussen apothekers en andere zorgverleners versterken. Daarvoor zijn financiële ondersteuning en praktische begeleiding nodig, onder meer bij vragen over de juridische organisatie. Zo kan Schelde-Leie stap voor stap een stevige basis leggen.
Kemp en Duin: eerst verbinding, dan projecten
Apothekerskring Kemp en Duin is verdeeld over twee wachtkringen, in het noorden en zuiden. De kringwerking in Genk viel eerder stil en de groepen kennen elkaar onvoldoende. De ambitie is om de samenwerking opnieuw te activeren en over een ruimer gebied uit te bouwen.
Door ervaringen te delen, krijgen apothekers meer zicht op de uiteenlopende noden in de regio. Mogelijke gezamenlijke thema’s zijn HPV-preventie in Genk, rookstop en palliatieve zorg. Daarnaast wil de kring vaste aanspreekpunten voorzien voor Noord, Centraal en Zuid. De bedoeling is om vanuit betere onderlinge contacten toe te werken naar duurzame projecten.
Haspengouw: een netwerk voor de hele regio
In Haspengouw bestaan verschillende wachtkringen, maar er is nog geen structurele overkoepelende werking. De geografische spreiding, met landelijke en stedelijke gebieden, maakt regelmatig overleg niet vanzelfsprekend.
Tijdens de COVID-19-vaccinatiecampagne werkten apothekers intensiever samen, wisselden ze informatie uit en verwezen ze patiënten naar elkaar door. Die ervaring vormt een waardevolle basis voor verdere samenwerking. De kring wil onderlinge verbinding en kennisdeling versterken en de contacten met de Zorgraad en andere eerstelijnszorgverleners verbeteren.
Een eerste inhoudelijke bijeenkomst moet ontmoeting combineren met inspiratie. Thema’s zoals preventie, vaccinatie, medicatienazicht, therapietrouw en geïntegreerde zorg kunnen aanknopingspunten bieden. Zo wil Haspengouw bouwen aan een netwerk dat vertrekt vanuit de concrete behoeften van lokale apothekers.
ELZ Druivenstreek: dementie en kwetsbare ouderen
De apothekerskring van ELZ Druivenstreek bestaat al, maar werkt vooral virtueel. Er zijn contacten rond vaccinatie en er werden ontmoetingsmomenten georganiseerd. Toch wil de kring meer apothekers betrekken en de communicatie en uitwisseling versterken.
Het gekozen thema is dementie en kwetsbare ouderen. Door de vergrijzing en complexere zorgvragen krijgen apothekers vaker te maken met ouderen en mantelzorgers. Hun expertise in medicatiebegeleiding kan helpen om zorgnoden te signaleren en de continuïteit van zorg te ondersteunen.
In de regio bestaan al initiatieven en expertise rond dementie, waaronder de EHBD-tas. De kring wil die kennis beter delen en afstemmen met lokale zorg- en welzijnspartners. Praktische materialen en goede voorbeelden moeten apothekers helpen om hun ondersteuning verder te versterken.
ELZ Regio Grimbergen: kennis delen over dementiezorg
Ook Apothekerskring ELZ Regio Grimbergen kiest voor dementie en kwetsbare ouderen. De kring bouwt voort op bestaande contacten via Siilo, samenwerking rond vaccinatiecampagnes en informele ontmoetingen met ondersteuning van Apotheia.
De uitdaging is om de betrokkenheid te vergroten en informatie toegankelijker te delen. De kring wil meer ruimte bieden voor het uitwisselen van ideeën, noden en goede praktijken. Dat sluit aan bij het bredere werk aan een zorgpad voor dementie in Halle-Vilvoorde, samen met andere eerstelijnszones en zorg- en welzijnspartners.
Om daarbij aan te sluiten, zijn praktische hulpmiddelen, relevante kennis en een overzicht van lokale initiatieven nodig. De kring wil ervoor zorgen dat informatie niet bij enkele betrokken collega’s blijft, maar breed beschikbaar wordt voor apothekers in de regio.
West-Limburg: samen werken aan therapietrouw
In West-Limburg bestaat een goede samenwerking tussen apotheken binnen de wachtkring. Collega’s komen minstens jaarlijks samen om belangrijke onderwerpen en afspraken rond de wachtdienst te bespreken. De kring wil die contacten benutten voor een gezamenlijk project.
Het gekozen thema is therapietrouw. Apothekers merken dat patiënten informatie over hun behandeling niet altijd onthouden of medicatie niet volgens voorschrift gebruiken. Door kennis en ervaringen uit te wisselen, wil de kring zoeken naar manieren om patiënten beter te ondersteunen.
Een voorstel combineert teambuilding met inhoudelijke verdieping: een namiddag in een klimcentrum in Beringen, met ruimte voor gesprek, een spreker over gedragsmatige interventies en een interactieve zoektocht naar oplossingen. Zo wil West-Limburg de onderlinge band versterken en tegelijk een concreet zorgthema aanpakken.
Gent: samenwerking dichter bij de wijk
De apothekerskring Gent werkt samen met de beroepsvereniging, de apotheker in de Zorgraad, Stad Gent en de huisartsenvereniging. De voorbije jaren waren er onder meer een multidisciplinair project rond noodanticonceptie, een SuperMFO en een netwerkevenement. Toch blijft het door de omvang en diversiteit van de stad moeilijk om iedereen te bereiken. Digitale communicatie alleen volstaat niet altijd.
Daarom wil Gent deelkringen op wijkniveau ontwikkelen. Apothekers uit dezelfde buurt kunnen elkaar ontmoeten, lokale noden bespreken en gezamenlijke thema’s kiezen. Per deelkring zou een verantwoordelijke als aanspreekpunt fungeren. Ook wil de kring MFO’s zichtbaarder en toegankelijker maken en de communicatie met andere zorgverleners verbeteren.
Een mogelijke gezamenlijke uitdaging is de overgang na een ziekenhuisopname, met aandacht voor een samenhangend medicatieschema. Gent wil zo de kracht van een grote kring combineren met de nabijheid van lokale samenwerking.
Met Doorstart Kringwerking begeleidt VAN de deelnemende kringen bij die ontwikkeling. Hun ambities verschillen, maar het doel is gemeenschappelijk: apothekers sterker verbinden, samenwerking binnen de eerstelijnszorg stimuleren en lokale initiatieven ondersteunen die meerwaarde bieden voor patiënten en burgers. De komende periode ligt de nadruk op concrete stappen en verdere uitwerking. Zo bouwen zeven kringen, elk vanuit hun eigen context, mee aan een stevige basis voor kennisdeling, samenwerking en geïntegreerde zorg.
