Voor apothekers is het belangrijk om op de hoogte te zijn van de aanbevolen doelgroepen en timing voor zowel COVID-19 als griepvaccinatie, zodat patiënten die in aanmerking komen geïnformeerd en gemotiveerd kunnen worden rond vaccinatie.
COVID-19-vaccinatie
Voor COVID-19 zijn er momenteel nog geen nieuwe adviezen van de Hoge Gezondheidsraad (HGR) gepubliceerd. Vlaanderen heeft wel al de doelgroepen voor de najaarsvaccinatie vastgelegd.
De vaccinatie wordt dit najaar aanbevolen voor personen met een verhoogd risico op ernstige ziekte of complicaties. Het gaat onder meer om:
- personen van 65 jaar en ouder;
- personen die langdurig in een zorginstelling verblijven;
- zwangere vrouwen met comorbiditeiten, een hoogrisicozwangerschap of vrouwen die nog nooit gevaccineerd zijn en geen COVID-19 hebben doorgemaakt;
- personen met een BMI van 40 of hoger;
- personen vanaf 18 jaar met minstens één comorbiditeit of een verminderde immuniteit door ziekte of behandeling;
- kinderen en jongeren tot 18 jaar met specifieke aandoeningen;
- personen die werkzaam zijn in de zorgsector;
- personen die samenwonen met iemand die ernstig immuungecompromitteerd is.
De meest recente informatie over de doelgroepen is terug te vinden via het Departement Zorg.
Griepvaccinatie
Op 1 april publiceerde de Hoge Gezondheidsraad een vernieuwde versie van het advies over vaccinatie tegen seizoensgebonden griep voor het seizoen 2026-2027. Daarin worden aanbevelingen gegeven over de doelgroepen voor griepvaccinatie en het meest aangewezen type vaccin per specifieke groep.
Voor volwassenen vanaf 65 jaar krijgen zowel geadjuvanteerde griepvaccins (aIIV3) als hooggedoseerde griepvaccins (HD-IIV3) de voorkeur boven standaardvaccins. Beide versterkte vaccins tonen een meerwaarde ten opzichte van standaardvaccins, al is de beschikbare wetenschappelijke onderbouwing verschillend. De evidentie voor hooggedoseerde vaccins is uitgebreider dan voor het vaccin met adjuvans en bevat ook gerandomiseerde gecontroleerde studies. Op basis van de huidige evidentie is er geen reden om één van beide vaccins systematisch te verkiezen. De keuze voor een specifiek vaccin wordt in de praktijk vooral bepaald door beschikbaarheid en aankoopmogelijkheden.
Voor bepaalde patiëntengroepen zijn er bijkomende aandachtspunten:
- een geadjuvanteerd vaccin is meer aangewezen bij ernstig immuungecompromitteerde patiënten;
- een hooggedoseerd vaccin wordt aanbevolen voor personen met chronische nierproblemen;
- bij personen tussen 50 en 64 jaar met een ernstig risico kan een geadjuvanteerd vaccin overwogen worden. Dat vaccin wordt in deze leeftijdsgroep echter niet terugbetaald.
Voor andere doelgroepen blijft een standaardvaccin de eerste keuze. Het gaat onder meer om kinderen, adolescenten en volwassenen tot 50 jaar met risicofactoren, gezonde 50-plussers, zwangere vrouwen, personen met een BMI hoger dan 40, gezondheidswerkers, personen die samenwonen met iemand uit een risicogroep en personen die beroepsmatig contact hebben met varkens of pluimvee.
Een belangrijke praktische wijziging: versterkte griepvaccins moeten dit jaar niet meer via hoofdstuk IV worden aangevraagd. Ze kunnen, net als standaardvaccins, via de derdebetalersregeling worden afgeleverd.
Tabel 1: aanbevelingen griepvaccinatie. (Bron: Hoge Gezondheidsraad)
Timing vaccinatie
Naast de aanbevolen doelgroepen is ook de timing voor vaccinatie van belang. De COVID-19-vaccinatie zal starten vanaf 29 september. De aanbevolen periode voor griepvaccinatie start vanaf half oktober. Vanaf dat moment kunnen COVID-19-vaccins en griepvaccins gelijktijdig worden toegediend. Deze periode van gelijktijdige toediening loopt tot eind november. De Hoge Gezondheidsraad beveelt aan om de vaccins zoveel mogelijk samen toe te dienen, om praktische redenen. De aanbevolen periodes om te vaccineren zijn in groen aangeduid in Tabel 2.
Tabel 2: Overzicht aanbevolen vaccinatieperiodes voor COVID-19 en griep (bron: laatjevaccineren.be)