Image
Op 25 september is het Werelddag van de Apotheker. Organisator van deze gelegenheid, International Pharmaceutical Federation (FIP), koos dit jaar als thema ‘Empowering pharmacists for healthier futures’. Daarmee vraagt men aandacht voor de kennis, vaardigheden en ondersteuning die apothekers nodig hebben om hun werk goed te kunnen doen in een gezondheidszorg die verandert.
Onze zorg staat onder druk en wordt daardoor minder toegankelijk. Op zijn beurt leidt dat ertoe dat apothekers een belangrijk aanspreekpunt worden voor een brede waaier aan vragen. Tegelijk komen er nieuwe mogelijkheden bij, bijvoorbeeld door digitale gegevensdeling en nieuwe vormen van samenwerking. De apotheek krijgt daardoor nieuwe vragen over preventie en medicatie waardoor goede samenwerking met andere zorgverleners belangrijker wordt.
Voorkomen beter dan genezen
Een patiënt komt vaak naar de apotheek met meer dan een voorschrift. Er heerst vaak een goed vertrouwen tussen apotheker-patiënt en dat, naast de laagdrempeligheid om apothekers te benaderen, maakt dat ook zaken als stoppen met roken, vaccinatie, leefstijl … etc worden besproken. Dat dagelijkse contact biedt kansen om gezondheidsproblemen vroeger te signaleren en mensen te helpen om gezondere keuzes te maken.
In mei 2026 stond bij VAN rookstop centraal tijdens de Maand van de Preventie. Apothekers kregen praktische informatie en materialen om het gesprek over roken aan te gaan. Daarbij was er extra aandacht voor zwangere vrouwen en vrouwen met een kinderwens. Alle materialen en informatie blijven altijd voor de apotheker beschikbaar.
Image
Vaccinatie hoort bij de dagelijkse praktijk
Vaccinatie is intussen een vertrouwd onderdeel van de dienstverlening in heel wat Vlaamse apotheken. Tijdens het voorbije vaccinatieseizoenen konden burgers er opnieuw terecht voor hun griep- en COVID-19-vaccinatie. 85% van de apotheken in Vlaanderen biedt vandaag griepvaccinatie aan. In het vorige seizoen werd een derde van de griep en COVID-19-vaccinaties in een apotheek gezet, met elk seizoen een stijgende trend.
Dat maakt de apotheek toegankelijk en cruciaal voor mensen die zich willen beschermen tegen deze infectieziekten. De patiënt hoeft daarvoor geen extra zorgverlener te zoeken of een aparte afspraak te maken. Tegelijk blijft vaccinatie wel een gedeelde verantwoordelijkheid van verschillende zorgverleners.
Ook dit najaar staat vaccinatie opnieuw op de agenda van de Vlaamse apotheker. De communicatie gaat niet alleen over griep en COVID-19. Het basisvaccinatieschema werd dit jaar uitgebreid naar oudere volwassenen. Zij krijgen informatie over andere aanbevolen vaccinaties, zoals die tegen RSV, pneumokokken en zona. Apothekers dienen deze vaccins niet allemaal zelf toe, maar zullen patiënten informeren over de aanbevelingen en hen helpen om te bepalen waar ze met vragen terechtkunnen. Zo verijzen ze hen gericht door naar onder meer de huisarts.
Geneesmiddelen blijven het hart van het beroep
De apotheker blijft dé specialist in geneesmiddelen. Patiënten verwachten advies over het juiste gebruik van hun geneesmiddelen, mogelijke problemen en de combinatie van verschillende behandelingen.
Dat wordt niet eenvoudiger wanneer mensen meerdere geneesmiddelen gebruiken of verschillende zorgverleners over de vloer krijgen. Een actueel medicatieschema en goede informatiedeling tussen zorgverleners, elk vanuit hun eigen expertise, kunnen dan veel verschil maken.
VAN besteedde daarom aandacht aan thema’s zoals medicatieschema’s, therapietrouw en medicatiebegeleiding. Bij therapietrouw gaat het bijvoorbeeld niet alleen om de vraag of iemand zijn geneesmiddelen inneemt. Een patiënt kan een behandeling soms moeilijk volhouden omdat hij niet goed weet waarom hij een geneesmiddel moet gebruiken, omdat er bijwerkingen zijn of omdat het schema te ingewikkeld is. De apotheker kan zulke problemen tijdens een gesprek herkennen en samen met de patiënt zoeken naar een oplossing of doorverwijzen wanneer dat nodig is.
Image
Samenwerken rond de patiënt
Een patiënt krijgt vandaag vaak zorg van verschillende mensen. De huisarts, apotheker, (thuis)verpleegkundige, specialist, kinesitherapeut en andere zorgverleners hebben elk hun eigen expertise. Zonder goede afspraken kan die zorg versnipperd raken. VAN vindt daarom ook dynamische apothekerskringen belangrijk. Zij vormen de bouwsteen om bruggen te leggen met andere zorgverleners in de eerstelijnszone.
Daarom zette VAN het afgelopen jaar sterk in op geïntegreerde en doelgerichte zorg. Verschillende projecten brachten apothekers en andere zorgverleners samen rond thema’s zoals diabetes, COPD, medicatiegebruik, transmurale communicatie en preventie.
Ook het medisch-farmaceutisch overleg (MFO) blijft daarbij een praktische manier om afspraken te maken. Apothekers en huisartsen kunnen er samen bekijken waar patiënten tegenaan lopen en hoe ze hun aanpak beter op elkaar kunnen afstemmen. Ze kunnen ook afspraken maken rond bepaalde thema’s zoals vaccinatie, PPI’s, obesitas en antidepressiva. Zodat ze door samen te werken en elkaars boodschap te versterken de impact kunnen vergroten.
De apotheek als laagdrempelige zorgplek
Met de campagne ‘Iedereen ambassadeur’ bracht VAN het dagelijks contact van de apotheker onder de aandacht. De campagne liet zien hoeveel verschillende vragen in de apotheek terechtkomen en hoe vlot een patiënt er kan geholpen worden.
Ook gezondheidsvaardigheden kwamen het afgelopen jaar aan bod. Niet iedereen begrijpt medische informatie even gemakkelijk. Een bijsluiter, een medicatieschema of een uitleg van een zorgverlener kan voor sommige mensen moeilijk te volgen zijn. Een apotheker kan informatie aanpassen aan de patiënt, controleren of de uitleg is begrepen en waar nodig extra toelichting geven. Dat is waar de apotheker ook echt in uitblinkt.
Digitalisering moet de zorg ondersteunen
De apotheek krijgt ook te maken met steeds meer digitale toepassingen. Medicatiegegevens worden digitaal beschikbaar, informatie moet tussen zorgverleners kunnen worden gedeeld en administratieve processen veranderen.
VAN brengt daarom in verschillende overlegmomenten de digitale uitdagingen van apothekers in kaart. Daarbij vragen we hoe technologie ervoor kan zorgen dat informatie op het juiste moment bij de juiste zorgverlener terechtkomt. We trachten de grootste tijdsvreters in kaart te brengen en verwelkomen initiatieven die hier aan oplossingen denken. Die systemen moeten ook bruikbaar zijn in de dagelijkse praktijk. Elk moment dat een apotheker moet besteden aan toepassingen, administratie en systemen die niet goed communiceren, gaan ten koste van het patiëntencontact.
Image
Welke apotheker heeft Vlaanderen morgen nodig?
Al die verschillende ontwikkelingen komen samen in de vraag “welke plaats krijgt de apotheker in de zorg van de toekomst?”
Op zaterdag 28 november 2026 organiseert VAN het symposium ‘De Vlaamse Apotheker Morgen’. Apothekers uit heel Vlaanderen gaan er samen met experten in gesprek over de toekomst van het beroep. De Vlaamse universiteiten en de sector werken daarbij aan een toekomstvisie die vertrekt vanuit de ervaringen en verwachtingen van apothekers.
Het symposium moet bijdragen aan een toekomstplan voor de Vlaamse apotheker. Dat plan moet helpen om het gesprek over het beroep verder te voeren met beleidsmakers, universiteiten, beroepsorganisaties en andere partners in de gezondheidszorg. Alle apothekers, zorgverleners en andere stakeholders zijn van harte welkom om zich in te schrijven voor dit gratis symposium. Er is ook accreditatie voorzien.
Het thema van de Werelddag van de Apotheker sluit daar rechtstreeks bij aan. Met ‘Empowering pharmacists for healthier futures’ legt FIP de nadruk op de mogelijkheden van apothekers om bij te dragen aan een gezondere toekomst.
De komende jaren zullen er nieuwe zorgvragen bijkomen. Voor VAN is de Werelddag van de Apotheker daarom ook een moment om vooruit te kijken. Want de apotheker staat niet aan de rand van die veranderingen. Hij werkt er elke dag middenin.
VAN is dankbaar en trots om zoveel gedreven apothekers te mogen dienen die zich dagelijks sterk inzetten voor elke patiënt.
