29 apr 2026
Preventie
Sensibilisatie
Image
VAN Archief 2025-435

Het griepvaccinatieseizoen 2025-2026 bevestigt dat vaccinatie in de apotheek geen tijdelijke aanvulling meer is, maar een vast onderdeel van de eerstelijnszorg. Tussen 1 september 2025 en 31 januari 2026 werden in België 1.892.609 terugbetaalde griepvaccins afgeleverd via de apotheek, dat blijkt uit een nieuw rapport van APB. Dat is ongeveer 5 procent meer dan in dezelfde periode van het vorige seizoen. Tegelijk steeg ook het aantal vaccins dat effectief in de apotheek werd toegediend tot 669.378. Daarmee werd 35,4 procent van alle via de apotheek afgeleverde terugbetaalde vaccins ook ter plaatse toegediend.

De stijging is te zien over meerdere regio’s en categorieën. Vlaanderen was goed voor 1.248.664 afgeleverde vaccins en Brussel voor 105.626. Met respectievelijk 32,1 en 56,6 procent van de afgeleverde vaccins in de apotheek toegediend. Vooral in stedelijke contexten blijkt de apotheek dus een sterk vaccinatiekanaal te zijn. Volgens het rapport hangt dat samen met de laagdrempelige toegang, de nabijheid en de ruime openingsuren van de apotheek.

Ook over meerdere seizoenen bekeken is de lijn duidelijk. In 2023-2024 werden 292.228 griepvaccins in de apotheek toegediend. In 2024-2025 steeg dat aantal naar 518.027. Dit seizoen kwam de teller uit op 669.378. In drie seizoenen tijd is het aantal apotheekvaccinaties dus meer dan verdubbeld. Vaccinatie wordt intussen aangeboden in meer dan 84 procent van de Belgische apotheken.

Tegelijk maakt het rapport duidelijk dat die groei niet vanzelfsprekend is. Apothekers staan zelf in voor de aankoop en voorfinanciering van griepvaccins en moeten dus maanden op voorhand inschatten hoeveel dosissen nodig zullen zijn. In 2025-2026 kwam daar nog bij dat de aanbevelingen over versterkte vaccins voor ouderen pas werden gecommuniceerd toen veel bestellingen al waren geplaatst. In december 2025 leidde dat tot vragen uit het veld over bijkomende beschikbaarheid. Apothekers probeerden dat op te vangen door vaccins onderling te herverdelen.

 

Wie bereikt de apotheek?

Ongeveer 70 procent van alle afgeleverde vaccins gingen naar 65-plussers. De leeftijdsgroep van 50 tot 64 jaar is goed voor ongeveer 20 procent. Mensen jonger dan 50 jaar vertegenwoordigen ongeveer 8 procent van de afleveringen, maar het gaat daar enkel om patiënten die in aanmerking komen voor terugbetaling wegens een verhoogd medisch risico. In Vlaanderen ligt het aandeel 65-plussers in de aflevering rond 72,5 procent. Brussel heeft een bredere leeftijdsverdeling, met relatief meer jongere patiënten.

Ook bij de vaccinaties in de apotheek zelf blijven ouderen de grootste groep. Van alle toegediende vaccins ging 65,5 procent naar 65-plussers. Daarnaast werd 22,7 procent toegediend aan 50 tot 64 jaar, 7,1 procent aan 35 tot 49 jaar en 4,7 procent aan mensen jonger dan 35 jaar.

Toch is er een opvallend inzicht bij de jongere leeftijdsgroepen. Wanneer jongere volwassenen hun griepvaccin via de apotheek verkrijgen, wordt het daar relatief vaak ook meteen toegediend. Op nationaal niveau ging het in 2025-2026 om 54 procent bij 30 tot 34 jaar, 62 procent bij 35 tot 39 jaar en 62 procent bij 40 tot 44 jaar. Ter vergelijking: bij 65 tot 69 jaar lag die verhouding op 39 procent, bij 70 tot 74 jaar op 36 procent en bij 75-plussers op 27 procent. De apotheek blijkt dus bijzonder toegankelijk voor jongere en werkende volwassenen met een verhoogd risico.

Dat is belangrijk, want onder de 50 jaar gaat het niet om een brede gezonde populatie, maar om mensen met immuundeficiëntie, oncologische aandoeningen, diabetes, chronische hart- en longaandoeningen of andere comorbiditeiten. Voor die groep, die in klassieke preventiecampagnes minder zichtbaar is, lijkt de apotheek een bereikbare plek te zijn.

 

Wat de cijfers aanduiden

In Brussel ligt het aandeel apotheekvaccinaties tegenover het aantal afgeleverde vaccins bij werkende leeftijdsgroepen hoog. Het rapport geeft aan dat de cijfers enkel betrekking hebben op terugbetaalde vaccins en dat in Brussel een groter aandeel vaccins zonder terugbetaling afgeleverd en toegediend wordt. Daardoor moeten sommige Brusselse cijfers voorzichtig geïnterpreteerd worden. In een stedelijke context neemt de apotheek een nog prominentere plaats in als vaccinatiepunt.

Het rapport wijst daarnaast op de meerwaarde van de vaccinerende apotheker. De apotheek is dichtbij, gemakkelijk bereikbaar en maakt opportunistische vaccinatiemomenten mogelijk. Aan de balie is er ruimte voor uitleg, het beantwoorden van vragen en het verminderen van vaccinatieaarzeling. Door frequente zorgcontacten en een goed zicht op chronische medicatie kunnen apothekers gerichter signaleren welke patiënten in aanmerking komen voor vaccinatie.

Ook de versterkte griepvaccins verdienen aandacht. Het afgelopen seizoen werd hierin gekenmerkt door complexe terugbetalingsvoorwaarden en een attestplicht via de arts. Toch vertegenwoordigden high-dose en geadjuvanteerde vaccins al ongeveer 9 procent van alle via de apotheek geleverde griepvaccins bij 65-plussers. In Vlaanderen lag dat aandeel rond 11 procent, in Brussel onder 4 procent. Sinds 1 februari 2026 is de regeling vereenvoudigd en kan de apotheker deze vaccins ook voorschrijven en afleveren aan terugbetaling voor alle patiënten vanaf 65 jaar.

Vaccinatie in de apotheek groeit, spreidt de zorg over meerdere kanalen en bereikt zowel grote aantallen ouderen als medisch kwetsbare jongere volwassenen. Daarmee krijgt de apotheker een nog duidelijkere plaats in de preventieve zorg.