Seizoensvaccinatie covid-19 en griep

Sinds de start van de covid-19-pandemie werken de verschillende organisaties binnen de apotheeksector samen om de apothekers op het terrein zo goed mogelijk te ondersteunen.

De sectorbrede taskforce vaccinatie werkte rond enkele grote thema's:

De apotheker als farmaceutisch expert in de vaccinatiecentra
Sensibilisatie voor covid-vaccinatie in de apotheek
Inkanteling van de covid-en griepvaccinatie in de reguliere eerste lijn

Samen met APB, OPHACO, AUP en pharmacy.brussels werkte VAN mee aan draaiboeken, opleidingen en digitale toepassingen om apothekers te ondersteunen. Alle materialen werden verzameld op de website van APB.

Vandaag zet de sectorbrede taskforce zich nog steeds in om de najaarsvaccinatiecampagne te ondersteunen.

Alles over covid-vaccinatie

Vaccinatieseizoen 2026-2027

Online infosessie

Heb je de infosessie van 25 augustus 2026 gemist? Als je ingeschreven was ontving je de opname en presentatie reeds via mail.

Was je niet ingeschreven? Vraag via deze form de opname en presentatie op.

Vraag hier de opname aan.

2.1 Griep

2.1.1 Welke vaccins zijn er?

-	Standaard-gedoseerde griepvaccins (IIV3)	Versterkte griepvaccins – hooggedoseerd (HD-IIV3)	Versterkte griepvaccins – geadjuvanteerd (Adj-IIV3)	Celgekweekt griepvaccin
Publieksprijs (€)	17,74	30,87	30,87	17,74
Remgeld (€)	4,08	7,92 (vanaf 65 jaar)	7,92 (vanaf 65 jaar)	4,08
Remgeld bij verhoogde tegemoetkoming (€)	2,45	4,71 (vanaf 65 jaar)	4,71 (vanaf 65 jaar)	2,45
Merknaam	AlpharixR, InfluvacR, VaxigripR	EflueldaR,	Fluad R	FlucelvaxR

Vanaf 1 februari 2026 gelden nieuwe RIZIV terugbetalingsmodaliteiten voor de versterkte griepvaccins.

Dit houdt in dat er geen aanvraagformulier (bijlage A) meer vereist is, waardoor de vaccins ook door apothekers kunnen voorgeschreven worden. Versterkte griepvaccins worden vanaf 65 jaar terugbetaald.

Meer info:

https://www.bcfi.be/nl/chapters/13?frag=11304&matches=influenza%7Cgriep

https://www.riziv.fgov.be/nl/thema-s/verzorging-kosten-en-terugbetaling/wat-het-ziekenfonds-terugbetaalt/geneesmiddelen/geneesmiddel-terugbetalen/terugbetaling-van-het-vaccin-tegen-de-seizoensgriep

https://www.departementzorg.be/nl/alles-over-vaccineren/herfstcampagne-2026-2027

2.1.2 Doelgroepen

Op 1 april publiceerde de Hoge Gezondheidsraad een vernieuwde versie van het advies over vaccinatie tegen seizoensgebonden griep voor het seizoen 2026-2027. Daarin worden aanbevelingen gegeven over de doelgroepen voor griepvaccinatie en het meest aangewezen type vaccin per specifieke groep. Vind het advies hier terug

Voor volwassenen vanaf 65 jaar krijgen zowel geadjuvanteerde griepvaccins (aIIV3) als hooggedoseerde griepvaccins (HD-IIV3) de voorkeur boven standaardvaccins. Beide versterkte vaccins tonen een meerwaarde ten opzichte van standaardvaccins, al is de beschikbare wetenschappelijke onderbouwing verschillend. De evidentie voor hooggedoseerde vaccins is uitgebreider dan voor het vaccin met adjuvans en bevat ook gerandomiseerde gecontroleerde studies. Op basis van de huidige evidentie is er geen reden om één van beide vaccins systematisch te verkiezen. De keuze voor een specifiek vaccin wordt in de praktijk vooral bepaald door beschikbaarheid en aankoopmogelijkheden.

Voor bepaalde patiëntengroepen zijn er bijkomende aandachtspunten:

een geadjuvanteerd vaccin is meer aangewezen bij ernstig immuungecompromitteerde patiënten;
een hooggedoseerd vaccin wordt aanbevolen voor personen met chronische nierproblemen;
bij personen tussen 50 en 64 jaar met een ernstig risico kan een geadjuvanteerd vaccin overwogen worden. Dat vaccin wordt in deze leeftijdsgroep echter niet terugbetaald.

Voor alle anderen is een standaardvaccin de eerste keuze. Het gaat onder meer om kinderen, adolescenten en volwassenen tot 50 jaar met risicofactoren, gezonde 50-plussers, zwangere vrouwen, personen met een BMI hoger dan 40, gezondheidswerkers, personen die samenwonen met iemand uit een risicogroep en personen die beroepsmatig contact hebben met varkens of pluimvee.

Lees hier het interview met Isabel Leroux-Roels en Marleen Haems over wetenschappelijke inzichten, de vertaling van aanbevelingen naar een bestelling en belangrijke aandachtspunten.

Tabel: aanbevelingen griepvaccinatie (bron: Hoge Gezondheidsraad)

2.1.3 Timing

De Hoge Gezondheidraad communiceert dat de beste periode voor griepvaccinatie loopt van half oktober tot eind november.

De concentratie aan antilichamen die het lichaam vormt tegen griep, bereikt 2 tot 4 weken na vaccinatie en maximum. Daarna daalt de concentratie opnieuw. Vroeger dan half oktober vaccineren vormt het risico dat de concentratie antilichamen al opnieuw aan het dalen is wanneer de grieppiek begint. Later dan eind november vaccineren kan dan weer betekenen dat er nog geen optimale bescherming is op het moment van de grieppiek. Desalniettemin is het beter om zich buiten de aanbevolen periode te laten vaccineren dan om zich helemaal niet te laten vaccineren.

2.1.4 VOS-clusters

Switchen is mogelijk tussen

- Trivalente vaccins onderling (voorschrift ‘griepvaccin’)

Influvac
Vaxigrip
Alpharix
Flucelvax

- Hooggedoseerd en geadjuvanteerd vaccin (voorschrift ‘versterkt vaccin’)

Fluad
Efluelada

2.2 Covid-19

2.2.1 Welke vaccins zijn er?

In Vlaanderen zal dit najaar gewerkt worden met het Comirnaty XFG vaccin. Dit is een mRNA-vaccin en is gericht tegen de circulerende XFG-variant. De vaccins zullen opnieuw beschikbaar zijn in multidose vials.

Een wijziging ten opzichte van het vorige seizoen is dat er geen aparte formulering voor baby’s meer voorzien wordt. Comirnaty XFG pediatrisch (blauwe dop) wordt gebruikt voor baby’s en kinderen vanaf 6 maanden tot 12 jaar in dezelfde dosis.

Daarnaast is het vaccin Bimervax (unidosis), een eiwitvaccin, beschikbaar voor personen vanaf 12 jaar die niet met een mRNA-vaccin gevaccineerd mogen worden, omwille van het risico op een ernstige (allergische reactie) of een ernstige bijwerking na eerdere mRNA-vaccinatie. Voor deze doelgroep verwijst het Departement Zorg naar specifieke vaccinatiepunten. Ook Bimervax werd aangepast aan de XFG-variant.

Overzicht:

Volwassenen: Comirnaty XFG adult (30 µg).
Baby's en kinderen jonger dan 12 jaar: Comirnaty XFG pediatrisch (10 µg, blauwe dop).
Personen vanaf 12 jaar die geen mRNA-vaccin kunnen krijgen.

Meer info

2.2.2 Doelgroepen

Er zijn voor seizoen 2026-2027 nog geen nieuwe adviezen van de Hoge Gezondheidsraad.

Overeenkomstig de adviezen van 2025-2026 en de informatie vanuit het Departement Zorg, wordt vaccinatie dit najaar aanbevolen voor personen met een verhoogd risico op ernstige ziekte of complicaties. Het gaat onder meer om:

personen van 65 jaar en ouder;
personen die langdurig in een zorginstelling verblijven;
zwangere vrouwen met comorbiditeiten, een hoogrisicozwangerschap of vrouwen die nog nooit gevaccineerd zijn en geen COVID-19 hebben doorgemaakt;
personen met een BMI van 40 of hoger;
personen vanaf 18 jaar met minstens één comorbiditeit of een verminderde immuniteit door ziekte of behandeling;
kinderen en jongeren tot 18 jaar met specifieke aandoeningen;
personen die werkzaam zijn in de zorgsector;
personen die samenwonen met iemand die ernstig immuungecompromitteerd is.

De meest recente informatie over de doelgroepen is terug te vinden via het Departement Zorg.

2.2.3 Bestellen

Het bestellen van Comirnaty XFG zal opnieuw verlopen via Vaccinnet.

Apothekers en andere vaccinatoren in de eerste lijn, kunnen vanaf 8 september bestellen. Voor woonzorgcentra zal dat vanaf 1 september zijn.

Omdat men een groot aantal bestellingen verwacht in de week van 8 september, houd je best rekening met een langere leveringstermijn. Het Departement Zorg verzekert dat je in dat geval uiterlijk 29 september zult kunnen starten met vaccineren.

Wanneer je bestelt na de week van 8-13 september, moet je rekenen op een leveringstermijn van maximaal 11 werkdagen, te rekenen vanaf de dag na de bestelling.

2.2.4 Vaccinnet 2026

Vaccinnet, het Vlaamse bestel- en registratiesysteem voor vaccins, werd begin 2026 vernieuwd. Sinsdien loopt de toegang via het eGezondheid-portaal en is de webaplicatie zelf gebruiksvriendelijker geworden.

Onboarden diende reeds tegen half januari te gebeuren. Als dat toch nog niet in orde werd gebracht, is het belangrijk om dit zeker nog tijdig doen.

De informatie en handleiding voor het instellen van de toegangen voor Vaccinnet 2026 kun je hier terugvinden.

Vergeet voor je apotheek ook zeker niet de toegang in te stellen voor alle medewerkers die dat nodig hebben om vaccins te kunnen bestellen en/of registreren.

2.2.5 Timing

Het vaccinatieseizoen voor COVID-19 zal starten op 29 september, en loopt verder tot half december, maar eigenlijk kan er heel het jaar door gevaccineerd worden tegen COVID-19.

Half december voorziet het Departement Zorg dat er opnieuw zal worden overgeschakeld naar de waakvlamfase.

2.3 Zichtbaarheid en sensibiliseren

2.3.1 communicatiematerialen van het Departement Zorg

Het Departement Zorg zal dit najaar met een informatiecampagne de doelgroep van jonge 65-plussers aanmoedigen om hun inenting te halen bij hun huisarts of apotheek. De campagne draait rond de slogan 'Kleine moeite'. Om hen te informeren en te motiveren over vaccinatie, zijn huisartsen en apothekers de belangrijkste en meest vertrouwde aanspreekpunten. Daarom kunnen zij nu al communicatiemateriaal bestellen om deze informatiecampagne mee uit te dragen in hun praktijken.

Je hebt keuze uit vaste pakketten met een affiche, baliedisplay, raamsticker, afsprakenkaartjes en folders.

Bestellen is nog mogelijk tot 8 september.

Intussen zijn ook verschillende digitale materialen beschikbaar., zoals afbeeldingen voor op de schermen in de apotheek. Deze kun je steeds online terugvinden en hoef je niet te bestellen.

Een overzicht van de beschikbare materialen en het bestelformulier vind je op de website van het Departement Zorg.

2.3.2 Apotheek.be en Sociale Kaart

Elke apotheker die de vaccinatieservice aanbiedt kan in MyAPB de optie “vaccinatie” in zijn/haar profiel aanduiden. Maak daar zeker gebruik van.

Het is aangewezen om tijdig na te kijken of je vaccinatiegegevens op apotheek.be nog kloppen en die, indien nodig in orde te brengen. Zo kunnen burgers en andere zorgverleners erop rekenen dat de gegevens die ze terugvinden actueel zijn

Daarom willen we vragen om opnieuw te controleren op apotheek.be of alles nog correct is aangegeven voor jouw apotheek, wanneer je van plan bent om (opnieuw) vaccinatie aan te bieden. Je kunt je gegevens eenvoudig aanpassen. Meer info vind je op de website van APB.

Gebruik je voor de vaccinatieservice een boekingstool? Vul die in op de juiste plaats in je MyAPB-profiel. Zo vindt de burger makkelijk de weg naar het juiste vaccinatiemoment.

Naast apotheek.be kunnen patiënten en zorgverleners ook gebruikmaken van de Vlaamse Sociale Kaart. Dit is een online platform waar burgers eenvoudig zorg- en welzijnsaanbieders in hun buurt kunnen terugvinden. Sinds kort kan er niet alleen gezocht worden op adres, maar ook op werkingsgebied. Zo verschijnen zorgaanbieders die gevestigd zijn in een bepaalde regio én zorgaanbieders die er actief zijn.

Neem dus even de tijd om beide registraties te dubbelchecken. Zo weten patiënten én collega-zorgverleners zeker dat ze bij jou terechtkunnen voor hun vaccinatie.

Bekijk de handleidingen:

2.3.3 Animatievideo

In de najaarscampagne voor covid-19- en griepvaccinatie heb je als apotheker een belangrijke rol in het sensibiliseren en informeren van de mensen die je apotheek binnenstappen.

De Vlaamse gezondheidsdoelstelling is duidelijk: de vaccinatiegraad verhogen en zo de bevolking beter beschermen tegen infecties en mogelijke complicaties.

Elke maand stappen miljoenen patiënten een Vlaamse apotheek binnen. Dat maakt van de apotheek een laagdrempelige plek waar mensen terecht kunnen voor informatie, motivatie en begeleiding rond vaccinatie. En misschien nog belangrijker; ook wie zelden een huisarts of andere zorgverlener bezoekt, komt wel eens bij een apotheker over de vloer.

Daarom is de boodschap ‘bereik de onbereikbaren’. Gebruik elk contactmoment in de apotheek om mensen te sensibiliseren en mee te nemen in het verhaal van vaccinatie. Want vaccinatie blijft één van de meest efficiënte en kosteneffectieve manieren om infectieziekten te voorkomen. Zo beschermen we niet alleen de brede bevolking, maar ook de meest kwetsbaren onder ons.

We rekenen op jouw inzet, expertise en betrokkenheid. Apothekers leveren een onmisbare bijdrage aan het vaccinatieverhaal.

Om je daarbij te ondersteunen, kan je gebruikmaken van de animatievideo die VAN speciaal voor najaarsvaccinatiecampagnes heeft gemaakt. Deze video is beschikbaar voor jou zodat je die kan gebruiken in je eigen communicatie of op het scherm van je apotheek.

Download hier de video

3. Overige belangrijke informatie

3.1 Voorbereiding: apotheek en apotheekteam

3.1.1 Houd rekening met de Standard Operating Procedures

Wil je zelf ook vaccineren in je apotheek? Houd zeker rekening met de voorwaarden en procedures waar je eerst aan moet voldoen. Zowel je apotheek als de apothekers die vaccineren moeten klaar en in orde zijn om eraan te beginnen. APB stelt een volledig overzicht beschikbaar dat je van A tot Z uitlegt hoe je eraan begint, wat je moet doen om je voor te bereiden, hoe je de technische aspecten aanpakt en hoe je je correct registreert.

Alle info om te starten vind je hier

3.1.2 Volg het stappenplan

Bepaal eerst je richting. Wil je enkel vaccineren of wil je vaccineren én klaargemaakte spuiten voorbereiden? Elke apotheker die klaargemaakte spuiten voorbereidt, engageert zich dit te doen niet alleen voor de eigen vaccinatieservice maar ook om deze spuitjes aan te bieden aan de andere vaccinatoren zoals artsen, verpleegkundigen en collega-apothekers.

Maak jezelf eerst bekend met welke afspraken er werden gemaakt in jouw eerstelijnzone.

Om je in brede lijnen te gidsen, stelden we een flowchart op dat de nodige stappen één voor één uitlegt. Dowload het flowchart zodat je op de bijhorende links kan klikken. Wanneer je de nodige keuzes gemaakt hebt, volg je de blokken op het flowchart. Wil je enkel vaccineren? Volg dan enkel de groene blokken. Wil je vaccineren en voorbereiden? Volg dan de groene en gele blokken.

Download hier het flowchart

3.2 antwoorden op terugkomende vragen

3.2.1 Hoe pak je de sensibilisatie in je apotheek aan?

Alle softwarepakketten hebben momenteel een pop-up die verschijnt wanneer een bezoekend patiënt voldoet aan drie voorwaarden. Wanneer de persoon een uitnodiging heeft gehad tot vaccinatie, nog niet gevaccineerd is en geen afspraak heeft in het vaccinatiecentrum. Dat zijn de ideale kandidaten voor vaccinatie in de apotheek. Bespreek met hen of ze geïnteresseerd zijn en plan een vaccinatiemoment in.

3.2.2 Beperken van bijwerkingen doe je door de anamnese strikt toe te passen

Het is bekend dat er minder ernstige bijwerkingen waren dan oorspronkelijk gevreesd werd. Dit komt omdat een zeer goede anamnese werd uitgevoerd en personen met een risico werden doorverwezen. De anamnese is ook in de apotheek van groot belang voor veilig vaccineren.

3.2.3 Communiceer naar de artsen uit de buurt

Bereid je spuiten voor? Communiceer dan dit aanbod naar de artsen uit de buurt. Spreek duidelijk af tot wanneer ze klaargemaakte spuitjes kunnen bestellen, bijvoorbeeld wekelijks ten laatste op dinsdagavond 17u. Maak ook duidelijk op welke dag ze klaargemaakte spuitjes kunnen afhalen, bijvoorbeeld wekelijks op donderdag tussen 11u en 12u. De spuitjes kunnen 6 uur na het optrekken gebruikt worden. De apotheker die de spuitjes voorbereidt, vermeldt het uur tot wanneer ze mogen gebruikt worden op elke spuit.

Benadruk dat deze afspraken strikt moeten worden gevolgd omwille van de beperkte bewaring van de klaargemaakte spuiten. Deel ook mee dat indien er niet voldoende spuiten besteld werden, de bestelling mogelijks dient te worden geannuleerd om het verlies aan doses te beperken. Uiteraard verwittig je dan tijdig.

3.2.4 De Temperatuurlogger

Wil je vaccins voorbereiden voor jezelf en voor andere vaccinatoren maar ben je nog op zoek naar een geschikte temperatuurlogger? Neem contact op met je lokale beroepsvereniging voor hun aanbod