Kant-en-klare pakketten voor apothekerskringen

Het Vlaams Apothekers Netwerk ontwikkelde drie kant-en-klare pakketten die apothekerskringen en lokale initiatiefnemers helpen om een overleg te organiseren, knelpunten te bespreken en samen concrete stappen vooruit te zetten. De pakketten vertrekken telkens vanuit verschillende onderwerpen in de lokale praktijk en bieden een combinatie van inhoud, begeleiding en praktische tools.

Of het nu gaat over palliatieve zorg, transmurale samenwerking of het opstarten van een apothekerskring: elk pakket helpt deelnemers om ervaringen te delen, lokale noden zichtbaar te maken en afspraken te vertalen naar concrete acties. Zo kunnen apothekers samen met collega’s en, waar relevant, andere zorgverleners verder bouwen aan samenwerking die aansluit bij de eigen regio.

Hieronder vind je per pakket de doelstelling, inhoud, doelgroep, voorbereiding en informatie over accreditatie. De teksten zijn opgebouwd zodat ze rechtstreeks op de website kunnen worden geplaatst.

Pakket Palliatieve Zorg

Het pakket Palliatieve Zorg geeft apothekers een kant-en-klare leidraad om een overleg rond palliatieve zorg te organiseren en samen tot concrete verbeteracties te komen. Het pakket vertrekt vanuit de lokale praktijk en helpt deelnemers om zicht te krijgen op het belang van palliatieve zorg, de uitdagingen in de eigen regio en mogelijke oplossingen.

Doelstelling

Na afloop van het overleg zouden de deelnemers idealiter:

• een beter inzicht hebben in het belang van palliatieve zorg en de lokale uitdagingen;

• samen een inventaris hebben opgesteld van lokale knelpunten. Welke problemen ervaren we in onze kring of gemeente op het vlak van palliatieve zorg, bijvoorbeeld rond communicatie met artsen en verpleegkundigen, de beschikbaarheid van medicatie of het aanbod tijdens de wachtdienst?

• kennis hebben gemaakt met bestaande tools, informatiebronnen en good practices die kunnen helpen bij het aanpakken van deze knelpunten;

• gezamenlijk concrete afspraken en acties hebben vastgelegd in een actieplan of afsprakenovereenkomst.

Inhoud en materialen

1. PowerPointpresentatie. Met extra informatie in de notities. De presentatie geeft een overzicht van de huidige situatie en is uitdrukkelijk geen opleiding in palliatieve zorg. Ze belicht het belang van samenwerking tussen verschillende niveaus en van geïntegreerde zorg, en onderstreept de rol van de apotheker binnen de palliatieve zorg.

2. Handleiding voor de moderator. De handleiding ‘pakket palliatieve zorg’ biedt optimale ondersteuning aan de moderator.

3. Steekkaarten ‘inventarisatie lokale knelpunten’. Elke steekkaart beschrijft een knelpunt en bevat enkele vragen ter reflectie. Verschillende groepjes behandelen verschillende steekkaarten. Uiteindelijk worden enkele knelpunten geselecteerd om verder uit te werken en tot een oplossing te komen.

4. Document ‘contactenlijst’. Dit document is een praktisch hulpmiddel om snel de juiste contactpersoon te vinden bij vragen rond palliatieve zorg. Tijdens het overleg wordt de lijst samen met de groep ingevuld en bruikbaar gemaakt.

5. Document ‘template actieplan’. Het actieplan geeft een duidelijk overzicht van de acties die op korte termijn nodig zijn om de lokale palliatieve zorg te verbeteren.

Doelgroep

Dit pakket is bedoeld voor apothekers op lokaal niveau die binnen een apothekerskring, gemeente of eerstelijnszone willen samenwerken rond palliatieve zorg. Het gaat zowel om officina-apothekers als, waar relevant, ziekenhuisapothekers of andere zorgverleners die bij het overleg willen aansluiten. Het is belangrijk om zoveel mogelijk apothekers uit de regio te betrekken om voldoende draagvlak te creëren.

Voorbereiding

Vooraf is het belangrijk om de nodige transmurale en palliatieve partners en contacten in orde te brengen. Zo kan het overleg maximaal aansluiten bij de lokale context en bestaande samenwerkingen.

Accreditatie

De oorspronkelijke informatie over de accreditatie van dit pakket moet nog worden bevestigd. Op de website kan dit onderdeel worden aangevuld zodra de accreditatiestatus definitief is.

Getuigenis en verdere toelichting

Er is een getuigenis voorzien van een apothekerskring of apotheker die al met het pakket heeft gewerkt. Deze getuigenis kan als tekst of als filmpje worden gebracht. Voor het filmpje geldt een maximale duur van 1 minuut; hiervoor zijn aparte instructies voorzien. Daarnaast is deelname aan een webinar voorzien om het pakket toe te lichten. Op termijn kan ook een uitgebreidere beschrijving van het pakket worden uitgewerkt als ‘train the trainer’.

Pakket Transmurale Zorg

Het pakket Transmurale Zorg geeft apothekerskringen handvatten om beter samen te werken met andere zorgverleners, vooral rond medicatie bij opname en ontslag uit het ziekenhuis. Het vertrekt vanuit de dagelijkse praktijk: hoe zorgen we ervoor dat apothekers over de juiste informatie beschikken wanneer een patiënt terug thuiskomt?

Doelstelling

Het pakket heeft als doel om binnen de kring samen stil te staan bij hoe de medicatieoverdracht vandaag verloopt en waar die beter kan. Het kringoverleg vormt daarbij een eerste belangrijke stap: samen brengen jullie de belangrijkste knelpunten in kaart, delen jullie ervaringen en krijgen jullie zicht op wat er leeft in de praktijk.

Van daaruit kan je als apotheker verder aan de slag, bijvoorbeeld door het overleg aan te gaan met lokale partners zoals ziekenhuizen en huisartsen om gerichte verbeteringen door te voeren, bijvoorbeeld afspraken rond medicatieschema’s of ontslagcommunicatie.

Inhoud en materialen

Het pakket bevat een kant-en-klare presentatie die je stap voor stap door het kringoverleg leidt: van het bespreken van de huidige situatie, over het in kaart brengen van knelpunten, tot het maken van concrete afspraken.

Daarnaast is er een handleiding voor de moderator van het overleg, samen met praktische tools om meteen aan de slag te gaan: een vragenlijst om knelpunten te inventariseren, een contactenlijst om je netwerk in kaart te brengen en een template voor een actieplan om de gemaakte afspraken vast te leggen en op te volgen.

Doelgroep

Dit pakket is in de eerste plaats bedoeld voor apothekerskringen die met hun leden rond transmurale zorg aan de slag willen gaan. Het is ideaal voor kringverantwoordelijken die een overleg willen organiseren en samen met collega-apothekers willen komen tot duidelijke en gedragen afspraken binnen de eigen regio.

Waar relevant kan het pakket ook worden opengesteld voor ziekenhuisapothekers of andere lokale partners om de samenwerking verder te versterken.

Voorbereiding

Er is weinig voorbereiding nodig om met dit pakket aan de slag te gaan. Het helpt wel als deelnemers vooraf even stilstaan bij hun eigen ervaringen: hoe vaak zien ze patiënten na een ziekenhuisopname, en welke informatie krijgen ze dan wel of net niet mee, zoals een medicatieschema of ontslagbrief?

Accreditatie

Accreditatie is aangevraagd voor dit pakket, zodat deelname ook in aanmerking komt voor permanente vorming.

Pakket Opstart kringwerking

Het kant-en-klare pakket Opstart kringwerking ondersteunt apothekers en lokale initiatiefnemers bij het opstarten of versterken van een apothekerskring binnen een eerstelijnszone (ELZ). Het biedt een praktische leidraad om collega’s met elkaar in contact te brengen, inzicht te geven in de werking van eerstelijnszones en kringwerking, en samen te verkennen hoe een duurzame lokale samenwerking kan worden uitgebouwd.

Daarbij staat niet het nemen van onmiddellijke beslissingen centraal, maar wel het creëren van draagvlak en het stap voor stap uitbouwen van een kringwerking die aansluit bij de lokale noden en mogelijkheden.

Inhoud en materialen

Het pakket bestaat uit verschillende materialen die elkaar aanvullen. De presentatie vormt de basis van een interactieve opstartbijeenkomst en behandelt achtereenvolgens de eerstelijnszones, de meerwaarde van een apothekerskring en mogelijke afspraken voor de verdere samenwerking.

De handleiding voor de moderator biedt praktische tips om deze bijeenkomst te begeleiden en geeft suggesties voor de timing, kernboodschappen en groepsgesprekken.

Daarnaast bevat het pakket een document met de basis voor samenwerking in apothekerskringen, waarin de doelstellingen, de vier pijlers van kringwerking en aanbevelingen voor een succesvolle opstart worden toegelicht.

Het sjabloon voor een afsprakenkader helpt de kring om afspraken vast te leggen over rollen, verantwoordelijkheden, focuspunten en communicatie.

Tot slot bevat het pakket een overzicht van nuttige websites met achtergrondinformatie en ondersteunende bronnen.

Doelgroep

Dit pakket is ontwikkeld voor apothekers, apotheekteams en lokale trekkers die een apothekerskring willen opstarten of verder uitbouwen binnen hun eerstelijnszone. Het is eveneens bruikbaar voor moderators, vertegenwoordigers in de zorgraad en beroepsverenigingen die de lokale kringwerking ondersteunen.

Voorbereiding

Voor een vlotte opstart is het aangewezen om vooraf enkele praktische voorbereidingen te treffen. Breng in kaart welke apothekers en apotheekteams actief zijn binnen de eerstelijnszone, stem af met de lokale beroepsvereniging en de zorgraad, en ga na welke bestaande samenwerkingen of engagementen al lopen.

Denk daarbij onder meer aan medisch-farmaceutisch overleg (MFO), transmurale samenwerking, vaccinatie-initiatieven of palliatieve netwerken. Deze voorbereiding maakt het mogelijk om tijdens de bijeenkomst meteen aan te sluiten bij de lokale context en bestaande initiatieven.

Accreditatie

Deze opleiding is geaccrediteerd. Deelnemers kunnen naast praktische handvatten voor de uitbouw van een sterke apothekerskring ook erkende navorming volgen.

Ervaring uit de praktijk: Regio Grimbergen

Tijdens een informele bijeenkomst met apothekers uit de eerstelijnszone Regio Grimbergen werd opnieuw duidelijk hoe fijn en waardevol het is om elkaar eens buiten de drukte van de officina te ontmoeten in een ontspannen en gezellige sfeer.

Naast de informele gesprekken kwamen ook verschillende interessante thema’s aan bod. Ondersteund door het pakket van het Vlaams Apothekers Netwerk werd toegelicht wat kringwerking precies inhoudt. De coördinator lichtte ook de werking van de eerstelijnszone op een duidelijke en toegankelijke manier toe, met bijzondere aandacht voor de rol die apothekers hierin kunnen opnemen. Daarnaast kwam griepvaccinatie aan bod. Ook een pilootproject rond screening naar diabetes type 1 werd voorgesteld. Dat project wekte meteen heel wat interesse en nieuwsgierigheid bij de aanwezige apothekers.

De bijeenkomst werd met een positief gevoel afgesloten. Niet alleen omdat het fijn was om elkaar in een andere context te ontmoeten, maar vooral omdat zulke momenten ruimte creëren voor verbinding, uitwisseling van nieuwe ideeën en toelichting van nieuwe projecten.

De hoop is dat deze bijeenkomst een mooie aanzet vormt tot een nog sterkere samenwerking tussen apothekers en andere zorgverleners binnen de regio. Misschien kan dit initiatief bovendien inspirerend zijn voor andere eerstelijnszones om hun apothekers op een gelijkaardige manier samen te brengen.