22 jan 2026
Eerste Lijn
Mededeling
Sensibilisatie
Transmurale Zorg
Image
medicatieschema thumbnail.JPG

Een opname in het ziekenhuis of een vertrek uit het ziekenhuis gaat bij sommige patiënten gepaard met stress. De informatie over eventueel gewijzigde informatie gaat daardoor al eens verloren of wordt niet volledig begrepen. Patiënten en zorgverleners hebben dan nood aan het duidelijk, actueel overzicht dat een medicatieschema kan bieden. Toch geraakt een medicatieschema vandaag niet altijd tot bij de apotheker of het document wordt niet altijd correct gebruikt. Charlotte Verrue (KOVAG), van het VAN Focusdomein Transmurale Zorg, herkent de moeilijkheden. Ze bundelt de belangrijkste aandachtspunten rond medicatieschema’s bij opname en ontslag, inclusief het gebruik van de Enveloppe-actie in de apotheek, en wat de huidige cijfers ons vertellen over waar het nog fout loopt.

 

Wat is een medicatieschema?

Een medicatieschema is een weergave van het huidige geneesmiddelen- en supplementengebruik van een bepaald persoon. Zowel chronische als tijdelijke medicatie kan aan bod komen, alsook middelen die maar af en toe gebruikt moet worden. Het schema helpt onder andere om dubbele medicatie en interacties te vermijden en ondersteunt een correct overzicht bij een opname en na het ontslag. Het wordt gebruikt om de juiste medicatie klaar te leggen, en is het vaak ook een communicatiemiddel tussen alle zorgverleners rond de patiënt.

 

De Enveloppe-actie

Het VAN-netwerk werkt samen met ziekenhuizen aan het initiatief ‘de enveloppe-actie’ om meer medicatieschema’s vanuit het ziekenhuis tot bij de huisapotheker te brengen. Deze enveloppe wordt op bepaalde afdelingen van het ziekenhuis meegegeven met de patiënt bij hun ontslag. Het bevat het medicatieschema, en soms extra info. 

Wanneer de patiënt dit naar de apotheker brengt, vergelijkt deze het ontslagmedicatieschema met het schema in de apotheek. Hij bespreekt eventuele wijzigingen met de patiënt, met extra aandacht aan welke medicatie gestopt moet worden, naast wat nieuw opgestart is. Daarna past de apotheker het schema aan en deelt hij het opnieuw, bijvoorbeeld via de PCDH.

 

Waar loopt het moeilijk?

Om zicht te krijgen op hoeveel mediactieschema’s er effectief in de apotheek terechtkomen en om een zicht te krijgen op het werk dat apothekers verrichten in het kader van zorgtransities, is het belangrijk dat apothekers de CNK-code op de enveloppe scannen. Krijg je een medicatieschema zonder enveloppe, dan kan je de algemene CNK-code 4575-940 (TRA MEDICATIESCHEMA) gebruiken. 

Uit onderzoek blijkt dat er nog veel ruimte is voor verbetering wanneer het aankomt op het aantal gescande enveloppes. Slechts 1 op de 4 enveloppes die in het ziekenhuis worden meegegeven, wordt effectief in de apotheek gescand. Dit kan meerdere oorzaken hebben. Patiënten vergeten soms de enveloppe af te geven, of de enveloppe is bij een andere zorgverstrekker beland. Sommige ziekenhuizen delen hun medicatieschema’s ook elektronisch, onder meer in omgevingen die met NexuzHealth werken. Via NexuzHealth Consult kan de apotheker het schema raadplegen wanneer de arts het schema valideert. In de praktijk blijkt die validatiestap soms overgeslagen te worden, waardoor het schema niet zichtbaar is.

Daarom blijft één eenvoudige reflex belangrijk: bij patiënten waarvan je weet dat ze opgenomen waren, kan je best actief vragen of ze een medicatieschema meegekregen hebben uit het ziekenhuis.

 

Animatievideo

Omdat het medicatieschema niet altijd tot bij de huisapotheker geraakt, ontwikkelde VAN een animatievideo die via een beknopte casus uitlegt wat een medicatieschema inhoudt en hoe het bijdraagt aan therapietrouw. Je kan deze video zelf opnemen in je communicatie naar patiënten. Dat kan via je apotheekwebsite of sociale media, en ook via een scherm in de apotheek waar patiënten wachten. We voorzien daarnaast communicatieteksten die je in deze communicatie mag gebruiken. Download hier de video.

 

Webinars voor stagiairs

Werk je met stagiairs of ben je zelf stagiair-apotheker? Dan is er ook extra vormingsaanbod over transmurale zorg. Je kan daarvoor terecht bij online infosessies van KOVAG en Apotheia waarin je uitleg krijgt over transmurale medicatieoverdracht in de apotheek, met aandacht voor het proces en de initiatieven die samenwerking tussen eerste en tweede lijn moeten versterken. 

 

Als je vragen hebt over medicatieschema’s of de Enveloppe-actie, kan je altijd contact opnemen met je lokale beroepsvereniging.